Pafos Net

Τηγανοκίνηση: Μια καινοτόμος δράση στα σχολεία της Κύπρου

title image

Η Τηγανοκίνηση είναι η νέα περιβαλλοντική έννοια που εδώ και λίγο καιρό απασχολεί περιβαλλοντικές ομάδες, κοινωνικά σύνολα και σχολεία στην Κύπρο. Πρόκειται για μια καινοτόμο δράση, με περιβαλλοντική και κοινωνική λειτουργία, η οποία ανακυκλώνοντας ένα προβληματικό απόβλητο όπως είναι το χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι, εξασφαλίζει σημαντικά έσοδα για την κάθε σχολική μονάδα με τη συμμετοχή των ίδιων των μαθητών και της τοπικής κοινωνίας. Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που υλοποιείται από τον Μη Κερδοσκοπικό Οργανισμό Κέντρο Μελετών και Έρευνας Ακτή, σε συνεργασία με το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού.

Μιλώντας στο PafosNet για την αλλιώτικη αυτή εκπαιδευτική δράση, ο δρ Μιχάλης Λοϊζίδης, πρόεδρος του ΔΣ της Ακτής και εμπνευστής της Τηγανοκίνησης, τόνισε ότι η δράση αυτή με τις πολλαπλές καινοτομίες που εισάγει, έχει σημαντική απήχηση τόσο στην Κύπρο, όσο και στο εξωτερικό με διεθνείς αναγνωρίσεις. Ο ερευνητικός εκδοτικός οίκος Elsevier έχει ανακηρύξει για το 2016 την Τηγανοκίνηση ως μια εκ των 50 καλύτερων παγκόσμια καλών πρακτικών Πράσινης Χημείας, ενώ το πρόγραμμα έχει παρουσιαστεί σε διεθνή συνέδρια με μεγάλη επιτυχία.

« Η Τηγανοκίνηση εφαρμόστηκε πιλοτικά στα Δημοτικά σχολεία και Γυμνάσια του Δήμου Αγλαντζιάς από τον Σεπτέμβριο του 2011 μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς 2012», αναφέρει ο δρ. Λοιζίδης. « Σήμερα, περισσότερα από 350 σχολεία, δηλαδή το 70% των σχολείων της Κύπρου και 200 επιχειρήσεις από όλη την Κύπρο συμμετέχουν στο πρόγραμμα, ενισχύοντας την προσπάθεια για αειφόρο αναβάθμιση των σχολικών μονάδων και προώθηση καινοτόμων εκπαιδευτικών δράσεων.

akti5

Στόχος της Τηγανοκίνησης είναι η ενίσχυση του αειφόρου σχολείου μέσα από την αξιοποίηση ενός ρυπογόνου αποβλήτου, του χρησιμοποιημένου μαγειρικού ελαίου, και η καλλιέργεια μιας ευρύτερα περιβαλλοντικής κουλτούρας και συνείδησης στην κοινωνία».

Το πρόγραμμα, αναλύει ο Μιχάλης Λοιζίδης, αποσκοπεί στην ενίσχυση των βιωματικών δράσεων εντός της σχολικής μονάδας, στο σύνολο των 17 στόχων για την αειφορία που έχει καθορίσει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών και αποτελεί κεντρική στρατηγική του Υπουργείου Παιδείας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εξάλειψη της πείνας, του ρατσισμού, προστασία του περιβάλλοντος, θέματα ασφάλειας, υγείας, καλής ποιότητας ζωής, αποτελούν μερικούς μόνο από τους στόχους της πολύ συγκεκριμένης στρατηγικής αυτής, τονίζει.

« Σε κάθε σχολείο που συμμετέχει στο πρόγραμμα τοποθετείται το ειδικό βαρέλι της Τηγανοκίνησης.  Τα παιδιά μια συγκεκριμένη μέρα τη βδομάδα μεταφέρουν τα χρησιμοποιημένα λάδια από το σπίτι τους, στο σχολείο. Οι μαθητές, οι εκπαιδευτές, οι γονείς και γενικά ο κάθε ενεργός πολίτης καλείται να συλλέξει το χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι από το σπίτι, την δουλειά ή την επιχείρησή του και να το μεταφέρει στο σχολείο της περιοχής του. Το λάδι  που συλλέγεται μπορεί να προέρχεται από το τηγάνισμα, το ψήσιμο στο φούρνο, τη σαλάτα, κονσέρβες τόνου, διατήρησης ελιών κλπ.

Το βαρέλι της Τηγανοκίνησης βρίσκεται σε χώρο με ελεγχόμενη πρόσβαση, που καθορίζεται από το σχολείο. Ότι μαζέψουν πωλείται και τα χρήματα πάνε πίσω στο κάθε σχολείο, μέσω ειδικού λογαριασμού του Υπουργείου Παιδείας».

Ο εμπνευστής της πρωτοβουλίας επισημαίνει ιδιαίτερα ότι μπορεί να βοηθήσει όλη η κοινωνία στην ενίσχυση των σχολείων σε αυτή τους την προσπάθεια, αφού πολίτες, ταβέρνες, επιχειρηματίες ή ιδιώτες, μπορούν να «δωρίσουν» τα χρησιμοποιημένα λάδια τους ή μέρος αυτών, στο σχολείο της γειτονιάς τους ή στο γενικό ταμείο που διαιρείται εξ ίσου σε όλα τα σχολεία.

akti1

Οι επιχειρήσεις που παράγουν μεγάλες ποσότητες λαδιού μπορούν να συμβάλουν στο πρόγραμμα ενισχύοντας το κοινωνικό προφίλ τους, τονίζει ο δρ. Λοιζίδης: Η Ακτή τοποθετεί βαρέλι της Τηγανοκίνησης στην επιχείρηση που συμμετέχει, το λάδι συλλέγεται επί τόπου και πιστώνεται η ποσότητα σε σχολείο της επιλογής της κάθε επιχείρησης, το οποίο ενημερώνεται για τους υποστηρικτές του. Παράλληλα υπάρχει σημαντική προώθηση στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης καθώς και σε συμβατικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

« Με αυτό τον τρόπο», αναφέρει, « η Τηγανοκίνηση ενισχύει την κοινωνική προσφορά, την κοινωνική συμμετοχή και την ευαισθητοποίηση, έχοντας μάλιστα ως εργαλείο ένα βλαβερό απόβλητο. Ταυτόχρονα, παρέχεται ενημέρωση και εκπαίδευση σε περιβαλλοντικά θέματα και τεχνολογίες, ενώ μέσα από πρακτικά εργαλεία βιωματικής εκπαίδευσης, οι μαθητές εκτίθενται διαρκώς σε απτές μορφές αειφορίας».

akti2

Τα έσοδα από την Τηγανοκίνηση, τονίζει στο PafosNet ο Μιχάλης Λοιζίδης, επενδύονται από τα σχολεία στην αγορά εκπαιδευτικών και τεχνολογικών εργαλείων που ενισχύουν τις υποδομές των σχολικών μονάδων και τις βιωματικές τους δράσεις. Για παράδειγμα, επισημαίνει, το σχολείο μπορεί να εγκαταστήσει τεχνολογίες εξοικονόμησης, επεξεργασίας, ανακύκλωσης νερού, εξοικονόμησης ενέργειας, βελτίωσης της διαχείρισης αποβλήτων, κλπ.

« Ταυτόχρονα, ενισχύονται οι μη τυπικές δράσεις εκπαίδευσης με τη  λειτουργία της εκπαιδευτικής μονάδας της ΑΚΤΗΣ και με την εργοδότηση ανέργων επιστημόνων», επεσήμανε. « Δημιουργείται συνεπώς μια τεράστια κυκλική οικονομία, καινοτόμος και αποδοτική. Μέχρι στιγμής, έχουν συλλεχθεί 210 τόνοι λάδι που αντιστοιχούν σε 105.000 ευρώ, κέρδος για τα σχολεία. Τη σχολική χρονιά 2015-2016, τουλάχιστον τρία σχολεία έλαβαν άνω των 1000 ευρώ και στα σχέδια αξιοποίησής τους περιλαμβάνεται η εγκατάσταση, συντήρηση και χρήση των φωτοβολταϊκών ως εκπαιδευτικά εργαλεία, η αγορά και λειτουργία συστήματος κομποστοποίησης-παραγωγής εδαφοβελτιωτικού, η εγκατάσταση κάδων ανακύκλωσης, η λειτουργία βοτανόκηπου με αρωματικά φυτά, η εγκατάσταση τεχνολογιών εξοικονόμησης νερού και ενέργειας και πολλά άλλα».                                          

akti4

Η προσέγγιση της Τηγανοκίνησης, δηλώνει ο πρόεδρος της Ακτής, βασίζεται στο τρίπτυχο τυπική – μη τυπική – άτυπη εκπαίδευση και υπηρετεί την διαμόρφωση ενός στρατηγικού πλαισίου που στοχεύει στη σταδιακή αναβάθμιση του σημερινού σχολείου σε αειφόρο.

« Η επιστημονική ομάδα του Κέντρου Μελετών, σε πλήρη συνεργασία με την Μονάδα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου, αναπτύσσουν καινοτόμες εκπαιδευτικές προτάσεις, οι οποίες μεταφέρονται στις σχολικές μονάδες και στους μαθητές μέσα από επισκέψεις στα σχολεία, από εκπαίδευση των εκπαιδευτών, και από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», τονίζει. « Η ιδιαίτερη θέρμη και αποτελεσματικότητα της Τηγανοκίνησης επιβραβεύθηκε με την ένταξη του προγράμματος στο αναλυτικό πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας ως προτεινόμενη δράση.  

Η κινητή πειραματική μονάδα είναι εξοπλισμένη με πειράματα και βιωματικές δραστηριότητες, ώστε τα παιδιά να εξοικειωθούν με πρακτικούς τρόπους εξοικονόμησης και διαχείρισης φυσικών πόρων και καινοτόμες δράσεις, τεχνολογίες αιχμής και νέες εμπειρίες. Εκτός από τα σχολεία, η Τηγανοκίνηση συμμετέχει σε φεστιβάλ και εκδηλώσεις που διοργανώνονται από την κοινωνία των πολιτών και οργανωμένα σύνολα».